Przez lata słyszę to samo: ktoś kupił dobry aparat, ustawienia są OK, a terapia nie działa. Zniechęcenie, przerwy, w końcu aparat ląduje na półce. Pytam co się stało i okazuje się, że maska była źle dobrana od początku.
Dobra maska to co najmniej połowa sukcesu całej terapii. Mówię to na poważnie, nie dla efektu. Możesz mieć najlepszy aparat na rynku, ale jeśli maska przecieka, uwiera albo spada w nocy, nie wyśpisz się i nie będziesz tego cierpliwie tolerował miesiącami.
Testowałem ponad 60 masek. Kilka z nich zagościło u mnie na stałe, wiele odpadło z różnych powodów. Ten artykuł to wyciąg z tych doświadczeń, zorganizowany tak, żebyś wiedział czego szukać i od czego zacząć.
Pierwsze pytanie: maska nosowa czy ustno-nosowa?
Zanim przejdziemy do konkretnych modeli, trzeba odpowiedzieć na to pytanie. I tutaj mam wyraźne zdanie.
Jeśli możesz, wybierz maskę nosową.
Maski nosowe są mniejsze, lżejsze i wygodniejsze. Ale ważniejszy jest powód zdrowotny: wymuszają oddychanie przez nos, który jest do tego przeznaczony. Powietrze przez nos trafia do płuc cieplejsze, bardziej wilgotne i lepiej oczyszczone. Wentylowane są też zatoki. Maska nosowa nie dociska podstawy języka, co może wręcz zmniejszać obturację.
Słyszę często: „Ale ja oddycham przez usta, więc muszę mieć full-face.” To mit. Podwyższone ciśnienie terapeutyczne u zdecydowanej większości osób samo zamyka ten problem. Niecałe 15-20% pacjentów ma prawdziwe przeciwskazania do maski nosowej, czyli polipy, skrzywioną przegrodę lub inne wady anatomiczne wymuszające oddychanie ustami.
Więc zanim zdecydujesz się na maskę ustno-nosową, daj szansę nosowej. Przekonaj się sam.
Dwa kryteria, które dla mnie są kluczowe
Przez lata testowania wyklarowały mi się dwa rzeczy, na które patrzę na samym początku.
Minimalizm
Jestem wielkim zwolennikiem masek minimalnego kontaktu. Chodzi o trzy rzeczy: maska powinna być jak najlżejsza, dotykać twarzy na jak najmniejszej powierzchni i nie zasłaniać pola widzenia.
To ostatnie kryterium jest często niedoceniane. Osoby z tendencją do klaustrofobii w maszkach często odkrywają, że maska minimalnego kontaktu jest jedyną którą tolerują. Dla mnie ma to też dodatkowy wymiar: zdarza mi się przed snem czytać w łóżku albo coś oglądać, i jest to możliwe tylko z małą maską.
Uważam, że maski minimalnego kontaktu to przyszłość. Wszystkie nowe, ciekawe konstrukcje idą w tym kierunku.
Przyłącze na szczycie głowy
Większość masek ma węża podpiętego z przodu, przy twarzy. W nocy ta rura plącze się po łóżku, ogranicza ruchy i praktycznie uniemożliwia spanie na brzuchu.
Jestem aktywnym śpiochem. Obracam się jak koło w nocy i dużą część nocy śpię na brzuchu. Dla mnie maska z przyłączem na czubku głowy to nie jest wygoda, to warunek konieczny. Jeśli ty też się często obracasz albo śpisz na boku, przyłącze na szczycie głowy zmienia życie.
Maski nosowe: moje rekomendacje
Philips DreamWear Nasal Pillow
Od tej maski zaczęła się moja przygoda. W momencie gdy ją kupiłem, była jedyną maską na rynku z przyłączem na szczycie głowy, i trafiłem na nią niemal przez przypadek.
DreamWear ma poduszkę podnosową, czyli dociskamy ją od spodu nosa tak, żeby powietrze wpływało do otworów nosowych. Nos zostaje odkryty, maska dotyka twarzy naprawdę minimalnie.
Jej mocna strona to komfort i wygoda mycia: silikon jest gruby, odporny, maska składa się z niewielu elementów.
Słaba strona to dopasowanie. Wymaga wyczucia, bo jeśli dociśniesz za mocno, maska się zaciska i utrudnia oddychanie. Za luźno, i zamiast powietrza masz wycieki. Do tego pasek, który po kilku miesiącach rozciąga się i traci swoje właściwości. Nowy pasek trzyma świetnie, po kilku miesiącach już gorzej.
Można do niej dokupić końcówkę Shell Pillows z żelowymi wkładkami wprost do otworów nosowych. Mniejsze wycieki, bardzo przyjemna w dotyku. Jej wadą jest to, że jak wypadnie w nocy, trzeba się wybudzić żeby ją założyć. Z klasyczną poduszką daję radę poprawić maskę nie budząc się. Z żelową wkładką nie.
ResMed AirFit N30i
To bezpośredni konkurent DreamWear od ResMed, i dobry konkurent. Też ma przyłącze na szczycie głowy.
Poduszka N30i jest w mojej ocenie lepsza. Bardzo miękki, cienki silikon, który przylega inaczej niż w DreamWear. Trwalszy pasek, który wygląda na nowszy dłużej. Po 9 miesiącach pasek z N30i wygląda prawie jak nowy, podczas gdy DreamWear w tym czasie wyraźnie traci formę.
Minusy? Jest głośniejsza od DreamWear. Rama jest nieco mniej wygodna w myciu. Velcro paska po 9 miesiącach zaczyna się osłabiać.
Gdybym musiał wybrać między tymi dwiema, postawiłbym na N30i dla poduszki i trwałości paska, a na DreamWear dla wygody ramy i mycia. Obie uważam za najlepsze maski nosowe z poduszką podnosową dostępne na rynku.
ResMed AirFit N20
Zupełnie inny typ: tu nos wchodzi w całości do silikonowej poduszki. Przyłącze jest z przodu, co jest dla mnie wadą, bo lubię spać na brzuchu.
Ale ta maska ma jedną właściwość, której nie spotkałem w żadnej innej: magiczne zero litrów przecieku. Zawsze. Niezależnie jak się ruszam. Sztywna rama po obu stronach twarzy plus porządna czteropunktowa uprząż po prostu trzyma jak przyklejona.
Korzystam z niej do testów aparatów właśnie dlatego: mam pewność, że wynik nie będzie zafałszowany wyciekami. To mówi wszystko o jej uszczelnieniu.
Przy wysokich ciśnieniach i problemach z przeciekami, N20 to jeden z pierwszych wyborów.
Philips DreamWisp
Philips zrobił coś ciekawego: wziął poduszkę nanosową (taką gdzie nos wchodzi do środka, jak w N20) i połączył ją z ramą z serii DreamWear, czyli z przyłączem na szczycie głowy. Do tego czteropunktowa uprząż.
Na papierze to brzmi jak połączenie zalet obu rozwiązań. W praktyce stabilna, nie przecieka, pozwala spać w każdej pozycji. Jedyna kwestia to dopasowanie, może obcierać nasadę nosa jeśli rozmiar poduszki jest źle dobrany.
Rekomendacje według potrzeby
Nie ma jednej najlepszej maski dla każdego. Ale jest najlepsza maska dla twojej sytuacji.
Jeśli często się obracasz albo śpisz na brzuchu: N30i lub DreamWear. Tylko one mają przyłącze na szczycie głowy w kategorii nosowych z poduszką.
Jeśli masz wysokie ciśnienia (powyżej 15 cm H₂O) lub problemy z wyciekami: N20 albo DreamWisp. Obie mają sztywniejszą ramę która lepiej trzyma maskę na twarzy przy wyższych ciśnieniach.
Jeśli zależy ci na ciszy (ważne dla partnera): P10 od ResMed to jedna z najcichszych masek na rynku. Nuance od Philipsa jest tuż za nią, ale ma lepszy pasek. Oba to typ nasal pillow z wkładkami wprowadzanymi do nosa.
Jeśli maska wciąż ci spada z głowy: Mirage FX od ResMed albo Pico od Philipsa. Starsze konstrukcje, trochę mniej modne, ale w szpitalach używane z powodów praktycznych: można je dopasować do prawie każdego i trzymają jak przyklejone.
Jeśli zależy ci na łatwości mycia: DreamWear Philips. Mało elementów, gruby silikon, myje się szybko i bez ryzyka uszkodzenia.
A maski ustno-nosowe?
Nie ukrywam, że nie jestem ich fanem i staram się ich używać jak najmniej. Ale mam dwie w kolekcji i polecam żeby taką mieć, szczególnie na wypadek infekcji nosa, kiedy alternatywą jest po prostu wyłączenie aparatu. A tego bym unikał za wszelką cenę.
ResMed AirFit F30 to mój wybór awaryjny. Łączy poduszkę podnosową (nos dociskamy od zewnątrz) z częścią ustną. Mocowanie na magnesy, czteropunktowa uprząż, cicha i szczelna. Jedyna wada z mojej perspektywy to przyłącze z przodu maski.
ResMed AirFit F20 jest trochę bardziej tradycyjna, lepsza przy wysokich ciśnieniach i bardziej stabilna. Jeśli potrzebujesz regularnie korzystać z maski ustno-nosowej, F20 da ci więcej stabilności.
Philips DreamWear Full Face to ciekawa opcja: przyłącze na szczycie głowy, mocowanie na magnesy, czteropunktowa uprząż. Wygodna, ale kapryśna w dopasowaniu. Jak ją dobrze ustawisz, działa świetnie. Jak nie, będziesz miał wycieki.
Kilka słów o rozmiarze
To temat, który jest regularnie pomijany i potem ludzie się dziwią, że maska nie pasuje. Producenci oferują zazwyczaj rozmiary S, M, L, czasem XS. Większość sklepów sprzedaje „rozmiar uniwersalny” bo tak jest łatwiej.
Nie rób tego. Każdy producent ma wzornik do przymierzenia, który daje punkt startowy do wyboru rozmiaru. Użyj go. Źle dobrany rozmiar to prosta droga do wycieków i dyskomfortu, niezależnie jak dobra jest maska.
Kilka słów o trwałości i wymianie
Maskę trzeba wymieniać regularnie, nawet gdy nie widać wyraźnych uszkodzeń. Silikon traci właściwości z czasem i maska zaczyna przeciekać nawet jeśli wyglądała OK. Z sanitarnego punktu widzenia też nie warto oszczędzać.
Nie musisz kupować całej maski. Dobrzy producenci sprzedają części zamienne: poduszki, ramy, paski. Wymiana poduszki to zazwyczaj ułamek ceny nowej maski.
Aktualnych cen szukaj na CPAPFinder
Maski nosowe i ustno-nosowe ze wszystkich wymienionych serii znajdziesz na CPAPFinder.pl. Porównywarka zbiera oferty z kilkunastu sklepów i aktualizuje ceny na bieżąco.
Przeglądaj maski nosowe na CPAPFinder →
Przeglądaj maski ustno-nosowe na CPAPFinder →
Masz pytania dotyczące doboru maski? Najszybciej odpiszę na forum CPAPBlog albo w grupie Bezdech Senny na Facebooku. Zawsze znajdzie się ktoś, kto przetestował maskę, o którą pytasz.
